Ağva ve Civar köyleri Hakkında

Ağva, Hititler, Frigler, Romalılar ve Osmanlılar gibi bir çok uygarlığın geçiş yeri olmuş bir belde. M.Ö. 7.yy. uzanan tarihin kalıntılarına Ağva’ ya bağlı civar köylerde rastlamak mümkün.Kalem köy’ de Romalılara ait kilise kalıntıları ve mezar taşları, Hacıllı köyünde, 3.yy. sonu – 4.yy. başlarında bulunan Gürlek Mağarası, Hisar Tepe’ de bulunan kale kalıntısı, Sungurlu mahallesindeki dağ değirmeni önemli buluntulardır. Ağva’ya 14. yüzyılın ikinci yarısında Konya, Karaman ve Balıkesir’den gelen Türkmen boyları yerleşmişler. Bugünkü Ağva’lılar da aynı Türkmen boylarının çocukları.

Ağva ve çevresinde yaşam çok eskiye dayanmaktadır. Yapılan son araştırmalar Ağva ve çevresinin tarih öncesinde (Cilalı Taş Devri) iskan edildiğini göstermektedir. Karadeniz sahil kesidinde yapılan prehistorik çalışmalarda Ağva ve çevresinde Peleolitik çağın muhtelif bölümlerine ve özellikle Epi-Paleolitik döneme ait birçok konak yeri saptanmıştır.

Ağva ve civarında ilk yerleşim denizci bir kavim olan Miletler tarafından M.Ö. 8. y.y.’da olmuş ve buralarda birtakım ticaret kolonileri kurmuşlardır. M.Ö. 7. y.y.’da Miletler tüm Karadeniz kıyı şeridine yayılarak birçok devamlı ve kuvvetli kıyı şehirleri kurmuşlardır.

Ağva ve civarı Antik çağda iki defa istilaya uğramış, birinci istila eski yunanlıların Pers seferinden geri dönüşlerinde komutanları Xenophon tarafından, ikincisi ise kıyı şeridini takip ederek ilerleyen Roma komutanı Lucullus tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ağva ve civarı Selçuklular döneminde Kutalmışoğlu Süleyman Şah ile 1090 senesinde ele geçmiş ve Türk topraklarına dahil edilmiştir. 1097 senesinde I. Haçlı orduları Ağva ve civarını Selçuklulardan geri almış ve bir müddet Latin egemenliği hüküm sürmüştür. 14. y.y.’a kadar Ağva ve civarı Bizans uç kalelerinden biri olarak kalmıştır. Osmanlılar zamanında Ağva ve civarı Yıldırım Beyazıt döneminde fethedilmiştir. Buralar Osmanlıların ilk dönemlerinde Anadolu dan getirilen Türkmen aşiretleri tarafından iskan ettirilmiştir. Ağva ve civarında değişik yerlere yerleşen Türkmen aşiretlerinin lâkapları kurdukları yerleşim birimlerinin de ismini oluşturmuştur. Hasan oğulları ( Hasanlı köyü ). Çengil oğulları (Çengilli Köyü), Gökçeler (Göçe Köyü), Gökmenler (Gökmaslı Köyü), Çitaklar (Çataklı Köyü), Karamanoğulları (Karamandere Köyü), Yakup oğulları (Yakuplu Köyü), Isa oğulları (Isa köy ) gibi…